Ψηφιακή μικροσκόπηση δι επιφωτοβολίας (digital epiluminescence microscopy) in vivo:

Τεχνικές και εφαρμογή στη Δερματολογία.

 

Δημήτριος Κ. Σμπούκης Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος

EΙΣΑΓΩΓΗ Με την κλινική εξέταση μπορούν να διαγνωστούν σωστά οι περισσότεροι από τους μελαγχρωματικούς όγκους του δέρματος. Όμως σε μερικούς η διάκριση ανάμεσα σε κακόηθες μελάνωμα ή όχι, είναι αδύνατη με μόνη την κλινική εξέταση. Η ψηφιακή μικροσκόπηση επιφωτοβολίας είναι μια νέα μέθοδος που επιιτρέπει με πρόσθετα κριτήρια (ABCD) τη διάγνωση των μελαγχρωματικών βλαβών.

ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΔI ΕΠΙΦΩΤΟΒΟΛΙΑΣ [Ψ.Μ.Ε.] Η Ψ.Μ.Ε. είναι μία μη επεμβατική εξέταση, όπου το φως που προσπίπτει υπό οξεία γωνία δεν ανακλάται από την κεράτινη στιβάδα αλλά διαθλάται και ανακλάται από περιοχές κάτω από την επιδερμιδική επιφάνεια. Έτσι καθίσταται εφικτή η in vivo παρατήρηση των βαθύτερων στιβάδων της επιδερμίδας, του δερματοεπιδερμιδικού ορίου και του θηλώδους χόριου του δέρματος, καθώς και η ψηφιακή αποτύπωση των εικόνων αυτών σε ηλεκτρονικό υπολογιστή. Επιπλέον γίνονται εμφανή νέα μορφολογικά στοιχεία, που περιγράφονται εν συντομία παρακάτω. ΟΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΟΙ συσκευές της Ψ.Μ.Ε. συνδυάζουν την χρήση ειδικού φωτισμού, micro και macro κάμερας και συνοδεύονται από ειδικό λογισμικό για την ψηφιακή επεξεργασία των δεδομένων όπως γίνεται και σε απεικονιστικές τεχνικές άλλων ειδικοτήτων. Οι εφαρμογές και τα πλεονεκτήματα τους περιγράφονται παρακάτω:

1. Δεν απαιτείται η χρήση ελαίου όπως στα παλαιότερα δερματοσκόπια κάτι που είναι χρονοβόρο και δυσάρεστο για τον ασθενή.

2. Γίνεται εξοικονόμηση χώρου, με την αποθήκευση των εικόνων στο σκληρό δίσκο, ενώ είναι εύκολη η πρόσβαση και η επεξεργασία του αρχείου των ασθενών. Οποιαδήποτε στιγμή μπορεί να γίνει εκτύπωση της εικόνας με έγχρωμο εκτυπωτή.

3. Παρέχεται σταθερή και μεγάλη μεγέθυνση 30x, που πρακτικά είναι δύσκολο με τα κλασσικά δερματοσκόπια.

4. Το ειδικό λογισμικό επιτρέπει την ψηφιακή ανάλυση της εικόνας (σαφής καθορισμός των ορίων, υπολογισμός περιμέτρου και εμβαδού με απόλυτη ακρίβεια) και την σύγκριση με προ-αποθηκευμένες εικόνες από την πλούσια ψηφιακή βιβλιοθήκη ώστε να διευκολυνθεί ο γιατρός στην διαγνωστική του προσέγγιση. Επιπλέον σε κάθε ψηφιακή εικόνα με τη χρήση ειδικών αλγορίθμων που αφορούν τα κριτήρια (A)symmetry, (B)order, (C)olour, (D)imension εξάγονται συμπεράσματα για την πιθανότητα μετάπτωσης της βλάβης σε κακοήθεια.

5. Εύκολη αποστολή (ενσωματωμένο modem) των εικόνων με διαγνωστικές δυσκολίες, σε εμπειρότερους συναδέλφους ή σε ειδικά κέντρα του εξωτερικού (μέσω internet) για επιπλέον αξιολόγηση ή ανταλλαγή απόψεων.

6. Ευκολία σύγκρισης των εικόνων (ιδιαίτερα από δερματικές περιοχές δυσπρόσιτες στον ασθενή), ώστε η παραμικρή αλλαγή στο μέγεθος το χρώμα και τα όρια της βλάβης να εντοπίζεται από τον ιατρό.

ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ Ψ.Μ.Ε. Στην Ψ.Μ.Ε. παρατηρούνται τα παρακάτω μορφολογικά χαρακτηριστικά: Χρωματοφόρο δίκτυο (Pigment network). Φαίνεται σαν ένα δίκτυο λεπτών φαιών γραμμών. Σε καλοήθεις σπίλους είναι συνήθως κανονικό και τερματίζει ομαλά, ενώ στους δυσπλαστικούς σπίλους και στο μελάνωμα είναι ακανόνιστο και τερματίζει απότομα στην περιφέρεια. Διάχυτη μελάγχρωση (Diffuse pigmentation). Είναι ομοιογενής σε καλοήθεις σπίλους ενώ σε δυσπλαστικές ή κακοήθεις αλλοιώσεις, η είναι ανομοιογενής. Αποχρωματισμός (Depigmentation). Αντιπροσωπεύει την απουσία μελανίνης σε κάποιες περιοχές της αλλοίωσης. Σε καλοήθεις σπίλους είναι κανονικός, ενώ στο μελάνωμα είναι ακανόνιστος. Φαιά σφαιρίδια (Brown globules). Είναι φαιόχρωμα κοκκία που ιστολογικά αντιπροσωπεύουν φωλεές σπιλοκυττάρων στο δερματοεπιδερμιδικό όριο. Μελανές κηλίδες (Black dots). Είναι μικρές, μαύρες κηλίδες που ιστολογικά αντιπροσωπεύουν εστιακές συσσωρεύσεις μελανινοκυττάρων στις ανώτερες στιβάδες της επιδερμίδας. Ακτινωτή ροή και ψευδοπόδια (Radial streaming and pseudopods). Η ακτινωτή ροή είναι φαιομέλανες γραμμές που εκτείνονται από τα όρια της μελαγχρωματικής αλλοίωσης μέσα στο υγιές δέρμα. Τα ψευδοπόδια αντίθετα είναι κυρτές προεκτάσεις του χρωματοφόρου δικτύου μέσα στο υγιές δέρμα. Η ακτινωτή ροή και τα ψευδοπόδια είναι χαρακτηριστικά για μελάνωμα. Γκρι-μπλε πέπλο (Grey-blue veil). Φαίνεται σαν ακανόνιστη γκρι-μπλε περιοχή μέσα στις μελαγχρωματικές αλλοιώσεις.

ΣΥΖΗΤΗΣΗ Η Ψ.Μ.Ε. επιτρέπει την έγκαιρη αναγνώριση κακοηθών μελαχρωματικών αλλοιώσεων πολύ νωρίτερα από την κλινική διάγνωση. Η Ψ.Μ.Ε. δεν παρέχει 100% διαγνωστική ακρίβεια και για αυτό δεν αντικαθιστά την ιστολογική εξέταση. Παρ' όλα αυτά παρέχει μεγάλη πρακτική βοήθεια για την έγκαιρη ανίχνευση του μελανώματος αποτρέποντας εκτεταμένες χειρουργικές επεμβάσεις. Σε χώρες όπως η Αυστραλία με υψηλά ποσοστά μελανώματος η Ψ.Μ.Ε. χρησιμοποιείται ευρέως και επειδή είναι ένα μη επεμβατικό, in vivo διαγνωστικό εργαλείο, θα γίνει απολύτως απαραίτητη στο μέλλον.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Kenet RO, Kang S, Kenet BJ, Fitzpatrick TB, Sober AJ, Barnhill RL. Clinical diagnosis of pigmented lesions using digital epiluminescence microscopy. Grading protocol and atlas. Arch.Dermatol. 1993;129:157-174.

2. Sober AJ. Digital epiluminescence microscopy in the evaluation of pigmented lesions: a brief review. Semin.Surg.Oncol. 1993;9:198-201.

3. Stolz W, Schiffner R, Pillet L, et al. Improvement of monitoring of melanocytic skin lesions with the use of a computerized acquisition and surveillance unit with a skin surface microscopic television camera. J.Am.Acad.Dermatol. 1996;35:202-207.

 

4. Stolz W, Schiffner R, Pillet L, et al. Improvement of monitoring of melanocytic skin lesions with the use of a computerized acquisition and surveillance unit with a skin surface microscopic television camera. J.Am.Acad.Dermatol. 1996;35:202-207.

Απο τα άρθρα μας, σχετικά